Sytuacja prawna obowiązku alimentacyjnego dziadków wobec wnuków

Czy możliwe jest dochodzenie przed sądem obowiązku alimentacyjnego przeciwko swoim dziadkom? Brzmi to troszkę jak paradoks, jednakże przepisy Kodeksy rodzinnego i opiekuńczego stwarzają taką możliwość wnukom. Często alimenty, jako świadczenie samo w sobie kojarzone są z zobowiązaniem rodziców lub jednego z nich wobec dziecka, zwłaszcza kiedy jest małoletnie, lub pełnoletnie, ale się uczy i ma związek z rozwodem rodziców. Sytuacja komplikuje się, jak rodzice dziacka nie żyją, nie mają własnych dochodów lub z innej ważnej przyczyny nie mogą łożyć na utrzymanie dziecka,  które jest w niedostatku. Prostym wydawałoby się zasięgnąć pomocy komornika sądowego, lecz niestety w polskich realiach, ściągnięcie należnej kwoty, wiązałoby się z bardzo dużymi trudnościami. Inną możliwością jest złożenie wniosku do Funduszu Alimentacyjnego, jednakże, o ile otrzyma się jakieś pieniądze, będą to naprawdę niewielkie kwoty.

 Co należy wtedy zrobić?

Odpowiedź na powyższe pytanie, znajdziemy w przepiach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z nim, wymienia się art. 128, który zawiera katalog osoób, mogących podlegać wzajemnie obowiązkowi alimentacyjnemu. Co prawda, wskazuje się tam na osoby spokrewnione w linii prostej przez co należy rozumieć rodziców a także rodzeństwo. Nie ma mowy o dziadkach, jako spokrewnionych w stopniu drugim. Jednakże istnieje art. 132 kro, z którego wyraźnie można wywieść istotę obowiązku alimentacyjnego dziadków wobec wnuków. Otóż, przepis jasno mówi nam o przypadkach, kiedy to obowiązek taki powstaje, a do których zaliczamy :

  1. Sytuację, kiedy to nie ma możliwości pozyskać alimentów od osoby bliżej spokrewnionej, z powodu np. jej śmierci;

II.Sytaucję, kiedy to osoba mogąca spełnić świadzcenie alimentacyjne żyje, istnieje, lecz z ważnych względów nie można uzyskać od niej zaspokojenia, zwłaszcza nie może świadzczyć alimentów;

III.Sytaucję, kiedy to mimo istneinia osoby, mogącej być zobowiązaną do alimentów, nie można uzyskać na czas świadczenia, gdyż połączone jest to z nadmiernymi trudnościamii jest niemożliwe.

 W tym przypadku należy powołać bardzo ważną kwestię, a mianowicie, dziadkowie płacący alimenty z tej przyczyny, mają prawo do roszczenia regresowego wobec niepłacących rodziców dziecka. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie dla dziadków, którzy często z niewielkiej emerytury muszą płacić alimenty za obowiązanych w tej kwestii rodziców.

W związku z powyższym nie można wywieść faktu, ze dziadkowie muszą poddać się obowiązkowi alimentacyjnemu, w sytuacji, gdy rodzice lub jedno z nich nie płacą alimentów, bez żadnej lub błahej przyczyny. Przepis ten należy interpretować w odmienny sposób.

Jak należy odnieść ten obowiązek wobec sytaucji dziecka? Czy zawsze, pomimo zaistnenia róznych okoliczności, dziecko ma prawo żadać na swoją rzecz alimentów?

 Otóż, absolutnie nie! Istnieje szereg przesłanek, których spełneinie musi zostać stwierdzone, aby skutecznie móc być uprawnionym z tego tytułu. A zatem, nie wystarczy wykazać, że w tym przypadku wnuk, nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Należy wykazać, że oprócz tego, również znajduje się w stanie niedostatku. Potwierdza to art. 133 § 2 kro. Pojęcie niedostatku należy interpretować w ten sposób, że wnuk znajduje się w tym stanie nie tylko w wypadku, braku jakichkolwiek środków do utrzymania, ale w przypadku otrzymywania niewystarczających środków do życia od rodziców, którzy nie są w stanie zapewnić większych świadczeń. Mowa tutaj o tzw. obowiązku alimentacyjnym uzupełniającym.

 Kiedy jednak dziadkowie mogą się uchylić od alimentów uzupełniających?

Po pierwsze, sytuacja, w której rodzice swoim własnym działaniem dopuszczają do tego, że dziecko jest w stanie niedostatku, jak również sytuacja, w której, rodzice pomimo odpowiedniej zdolności finansowej i zarobkowej nie łożą całości kwoty na utrzymanie swojego dziecka, nie wypełnia przesłanek obowiązku alimentacyjnego dziadków. W konsekwencji alimenty takie nie będą przysługiwały, a możemy mówić o nadużyciu prawa. Po drugie, sytaucja staje się prosta, kiedy wnuki mają juz dorosłe dzieci. W tym przypadku, dziadkowie skutecznie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego, który przechodzi na dzieci, jako bliżej spokrewnione zgodnie z wymienionym wyżej artykułem k.r.o.

W odniesieniu do wysokości świaczenia alimentacyjnego, sąd powołuje się  tym przypadku na możliwości finansowe dziadków, a zwłaszcza wyskość pobieranej przez nich emerytury, a także stan ich zdrowia. Oprócz tego wykazuje się uzasadnione potrzeby uprawnionego wnuka. W tym przypadku odmowa nałożenia obowiązku alimentacyjnego, może mieć podstawę niezgodnści z zasadami współżycia społecznego.

W konsekwencji, aby uzyskać alimenty od dziadków, należy w pozwie do sądu wykazać, że jest się oczywiśćie w stanie niedostatku, a także udowodnić, faktyczne przyczyny niepłacenia świadczeń przez rodziców, którzy są do tego zozbowiązani. Ponadto, jak w każdym pozwie skierowanym do sądu, należy wskazać na dowody na poparcie swoich twierdzeń. Oprócz tego, dobrze byłoby dołączyć do pozwu postanowienie o zasądzeniu alimentów, postanowienie komornika o braku możliowści wyegzekwowania należności, a także zaświadczenie o pobieraniu świadzczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Korzystnym rozwiązaniem jest fakt, że samodzielnie można ustalić kwotę, o którą można się ubiegać, jednak podlega ona szczegółowej weryfikacji przez sąd, w oparciu o powyższe przesłanki. Pozew jest całkowicie wolny od opłaty sądowej. Należy go złożyć do sądu rejonowego miejscowo właściwego dla osoby uprawnionej lub miejsca zamieszkania pozwanego. W tej materii, wybór sądu pozostaje powodowi

Podsumowując, istnieje możliwość nałożenia obowiązku alimentacyjnego na dziadków wzgldem wnuków. Jednakże, z praktyki należy wywieźć fakt, że bardzo trudno jest udowodnić szereg przesłanek, które w tym przypadku muszą się ziścić. Z punktu widzenia dzaidków, którzy sami mogą mieć problem z utrzymaniem się, a często korzystają z pomocy finansowej dzieci, regulacja ta, może wydawać się niewyobrażalna. Jednak z praktyki, sąd podchodzi do sprawy bardzo uważnie, analizując każdą przesłankę bardzo dokładnie. Dlatego kwestia ta, ma bardzo zindywidualizowany charakter, sąd odnosi się do każdego przypadku osobno, mając na uwadze różne względy, odrębne dla różnych spraw.

Podziel się:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Polecane wpisy

Newsletter

Najnowsze wpisy

Nie o prawie

Lorem ipsum

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore

Czytaj więcej »